Blog van Natasja Heijink

Sportpark Ontwikkelen: Kennis en Inzichten

Artikelen over sportparkontwikkeling, fusies, gebruik en exploitatie van Sportparken; de vraagstukken waar gemeenten en sportverenigingen dagelijks mee te maken hebben. Ik schrijf vanuit de praktijkervaring die ik elke dag opdoe aan tafel bij gemeenten en verenigingen.

Blogs per thema

Sportparkmanagement en Regie

Wie voert de regie zodra een Sportpark meerdere gebruikers heeft? Hier schrijven wij over rolverdeling tussen gemeente en verenigingen, en over de sturing die nodig is om samenwerking op één Sportpark te laten werken.

Blogs over sportparkmanagement en regie

Gebruik en Bezetting

112 uur per week beschikbaar, en toch staat een Sportpark buiten de piekuren vaak leeg. Hier duiden wij bezettingspatronen en de onbenutte ruimte die daaruit volgt, en wat dat betekent voor hoe u een Sportpark programmeert.

Blogs over gebruik en bezetting

Fusie en Samenwerking

Een fusie begint zelden bij het bestuur, meestal begint die bij de D1 of de jeugd. Hier schrijven wij over hoe dat proces in de praktijk verloopt, welke signalen er vooraf gaan, en wat het betekent voor de toekomst van een Sportpark.

Blogs over fusie en samenwerking

Open Sportpark en Maatschappelijk Gebruik

Een Sportpark kan meer zijn dan een plek voor verenigingssport alleen. Hier gaat het over openstelling, maatschappelijke waarde en de rol die een Sportpark kan spelen in de wijk eromheen, mede in het licht van de Omgevingswet.

Blogs over open sportpark en maatschappelijk gebruik

Exploitatie en Financiering

Elk Sportpark komt de vraag tegen hoe de exploitatie en de financiering rondkomen. Hier schrijven wij over exploitatietekorten, financieringsmixen en de bestuurlijke keuzes die daarbij horen.

Blogs over exploitatie en financiering

Alle blogs

Clubhuis op een Sportpark waar leden stoelen opruimen en dozen inpakken, terwijl bestuurders in de deuropening elkaar de hand schudden

Van fusiebesluit naar één vereniging: het praktische vervolgtraject

Het fusiebesluit is genomen. Wat dat betekent voor het Sportpark zelf, met twee clubhuizen en twee sets velden die ineens één club moeten dienen, blijft vaak onderbelicht.

Een rustig, onderbenut Sportpark op een doordeweekse middag, met een figuur die met een klembord over het pad loopt tussen twee clubgebouwen

Wanneer is een sportparkmanager de oplossing, en wanneer nog niet?

Niet elk Sportpark heeft een sportparkmanager nodig. Wel zijn er een paar signalen die daar vaak aan voorafgaan.

Drie silhouetten van verschillende verenigingen bij een tafel met plan en thermoskan op een Sportpark, met een pad van fasemarkers naar een paviljoen waar meer mensen samenkomen

Procesbegeleiding bij een Sportpark: waarom een goed plan niet vanzelf tot een besluit leidt

Procesbegeleiding is geen term die Sportgrond heeft verzonnen. Het is de gangbare naam voor wat een Sportpark-ontwikkeling nodig heeft zodra er meer partijen, emoties en fasen bij komen kijken dan een bestuur kan overzien.

Vroege signalen van een fusie tussen sportclubs: een jeugdtraining met kinderen van twee clubs op een sportpark, met een ouder op een bankje en een trainer langs de lijn

Fusies beginnen zelden bij het bestuur. Ze beginnen bij de D1 en de jeugd.

Een fusie tussen sportverenigingen komt zelden onverwacht. Er gaat meestal een periode van stille samenwerking aan vooraf, die een gemeente of sportpark kan herkennen, lang voordat het een crisis wordt.

Optimaal gebruik van een sportpark: links een vol bezet sportveld onder lichtmasten, rechts een rustiger sportpark met wandelaars, ouderen en schoolkinderen

Park Noord zit voller dan Park Zuid. Toch is Park Zuid optimaler gebruikt.

Twee sportparken, evenveel uren beschikbaar, een heel andere uitkomst. Waarom bezetting en optimaal gebruik niet hetzelfde zijn.

Vier soorten hulp voor uw sportpark: een centraal sportveld verbonden met iconen voor techniek, accommodatie, gebiedsontwikkeling en samenwerking

Er zijn vier soorten hulp voor uw Sportpark. Weet u welke u nodig heeft?

Wie hulp zoekt voor een Sportpark, komt minstens vier heel verschillende soorten expertise tegen. Ik leg uit welke dat zijn, en waar ik zelf sta.

AZWA en het sportpark: een professional en een oudere bewoner in gesprek op een terras, met wandelende ouderen, spelende kinderen en een voetbalveld op de achtergrond

Wat het AZWA betekent voor uw Sportpark

Het AZWA gaat over zorg, maar raakt ook aan wat een goed georganiseerd Sportpark kan bijdragen aan wijk en regio.

Haalbaarheidsonderzoek voor een sportpark: een adviseur verkent met een plankaart een braakliggend terrein naast een verouderd sportpark

Een haalbaarheidsonderzoek is geen rekensommetje achteraf

Een haalbaarheidsonderzoek voor een sportpark is geen bevestiging achteraf. Wij leggen uit wat het wel inhoudt, en waarom de timing ervan alles bepaalt.

Wat is een sportparkvisie: een man bij een wegwijzer kijkt uit over een verouderd sportpark met splitsende paden

Iedereen wil een visie voor het sportpark. Bijna niemand legt uit wat dat eigenlijk is.

Een Sportparkvisie is geen mission statement en geen wensenlijst. Wij leggen uit wat het wel is, en waarom een sportpark zonder visie vastloopt op losse investeringen.

Sportpark advies: links een technisch adviseur die de grasmat meet, rechts mensen die elkaar de hand schudden bij het clubgebouw

Er is een specialist voor uw grasmat. Wie is de specialist voor uw sportpark?

Voor de grasmat van een sportpark bestaat volop gespecialiseerde expertise. Voor de organisatie, exploitatie en samenwerking eromheen is dat veel schaarser.

Verduurzaming van een sportpark: een gerenoveerde sporthal met zonnepanelen op het dak en groene beplanting

Verduurzaming hoort bij de renovatiebeslissing, niet erna

Verduurzaming wordt vaak vooruitgeschoven tot na de renovatiebeslissing, terwijl het er juist bij hoort.

Samenwerking op een sportpark: tennisbanen, een gedeeld clubgebouw en een voetbalveld verbonden door paden met sporters van verschillende leeftijden

Wat onderzoek bevestigt over samenwerking op een Sportpark

Onderzoek van Saxion bevestigt wat ik al jaren op sportparken zie: onbenutte samenwerkingskansen tussen verenigingen en de wijk. Over gedeeld gebruik en een haalbare Sportparkvisie.

Sportverenigingen samenvoegen op één multifunctioneel sportpark: drie sportvelden die samenkomen bij een centraal clubgebouw

Wat één verhuizing losmaakt op een Sportpark

Een verhuizing van één club lijkt een op zichzelf staand huisvestingsprobleem, maar raakt het hele Sportpark. Precies het moment om te verplaatsen, samen te voegen en door te ontwikkelen.

Gedeeld gebruik van sportaccommodaties: een leerkracht draagt een sleutel over aan een clubmedewerker terwijl schoolkinderen naar het sportveld lopen

Gedeeld gebruik van sportaccommodaties klinkt simpel, tot eigendom en beheer verschillen

Gedeeld gebruik van sportaccommodaties klinkt voor de hand liggend, tot blijkt dat eigendom, beheer en gebruik zelden in dezelfde handen liggen.

Sportaccommodatiebeleid van een gemeente: een beleidsmedewerker met een beleidsstuk, links een goed benut sportpark en rechts een verwaarloosd veld

Sportaccommodatiebeleid: het document dat uw sportpark eigenlijk zou moeten sturen

Een sportaccommodatiebeleid ligt er vaak wel, maar stuurt in de praktijk zelden echt de ontwikkeling van een Sportpark.

Padel op het sportpark: een uitzetter markeert nieuwe padelbanen naast een bespeeld voetbalveld

Padel op het sportpark: een groeivraag die capaciteitsplannen nog niet meenemen

Een groeiende sport als padel vraagt om een plek in de capaciteitsplanning, niet als losse wens achteraf.

Financiering van sportparkontwikkeling: een sportpark in aanbouw met bouwkranen, een nieuwe tribune en een parkeergarage

Wie betaalt de vernieuwing van uw Sportpark? Vaker een mix dan u denkt

Grote sportparkplannen worden zelden in één keer en door één partij gefinancierd. Vaker is het een optelsom van verschillende bronnen.

Sportparkmanagement en gedeeld beheer: meerdere sportvelden en accommodaties verbonden door een centrale coördinerende figuur

Een Sportpark heeft net zo goed een regisseur nodig als een gemeente

Verenigingen die naast elkaar bestaan in plaats van mét elkaar, dat lost zich zelden vanzelf op. Daar is vaak een verbindende rol voor nodig.

Sportpark en gebiedsontwikkeling: een sportveld dat overgaat in een woonwijk met groen en wandelpaden

Waarom een Sportpark soms de sleutel is tot een heel gebied

Een Sportpark hoeft geen sluitpost te zijn bij gebiedsontwikkeling, het kan er juist de sleutel toe zijn.

De rol van een sportpark in de wijk: een sportpark midden in een woonwijk met school, winkels en gezinnen die naar het veld lopen

Het sportpark is vaak de enige plek in de wijk waar iedereen zomaar kan binnenlopen

Een school heeft een hek, een bedrijf een pasje, een kerk een drempel. Het sportpark is vaak de enige plek in de wijk die voor iedereen zomaar toegankelijk is, als het goed wordt ingericht.

De maatschappelijke opdracht van een sportpark: wandelaars, ouderen, kinderen en een terras bij het clubgebouw naast een voetbalveld

Een Sportpark is meer dan een speelveld: de bredere maatschappelijke opdracht

De echte vraag bij een Sportpark is niet altijd "hoeveel velden", maar wat het park voor een wijk kan betekenen.

Klimaatbestendig sportpark: links regen op een nat veld, rechts zon, met de aanleg van waterberging onder het veld

Waarom klimaatbestendigheid meeweegt in de ontwikkelrichting van uw Sportpark

Klimaat lijkt een technisch vraagstuk, maar hoort al bij de ontwikkelrichting van een Sportpark thuis, niet pas achteraf.

Sportparkcapaciteit in beeld: een beheerder test de grasmat naast een druk bespeeld voetbalveld, met clubgebouw en fietser op de achtergrond

Capaciteit is meer dan het aantal velden

Een Sportpark kan op papier voldoende velden hebben en in de praktijk toch vastlopen. Capaciteit wordt ook bepaald door kwaliteit, planning, voorzieningen, mensen en piekmomenten.

Een open sportpark: een jongen met rugzak aarzelt bij een half geopend hek terwijl een training bezig is

Een open hek maakt nog geen maatschappelijk sportpark

Een sportpark openstellen leidt niet vanzelf tot breder maatschappelijk gebruik. Zonder gerichte programmering, samenwerking en duidelijke regie blijft een open hek vaak vooral een open hek.

Exploitatietekort bij een sportpark: een bestuurder bestudeert met een vergrootglas een exploitatieoverzicht, met uitzicht op een leeg sportveld

Een exploitatietekort is niet automatisch een subsidievraagstuk

Een financieel tekort op een Sportpark vraagt niet altijd alleen om extra subsidie. Eerst moet duidelijk zijn waar het tekort ontstaat en welke ruimte voor betere benutting, samenwerking en exploitatie nog onbenut blijft.

Sportpark renovatie: een verouderd sportgebouw uit de jaren zestig met een modern gebouw op de achtergrond

Waarom 60 procent van de sportaccommodaties toe is aan vernieuwing

Zestig procent van de Nederlandse sportaccommodaties is verouderd. Waarom deze renovatiegolf nu ontstaat en wat dit vraagt van gemeenten.

Sportpark en gemeente: een sportparkgebouw verbonden met een gemeentehuis, een kantoorgebouw en een groep sporters

Wie is eigenlijk van het sportpark? Drie partijen, drie antwoorden

Vraag een wethouder, een sportbedrijf en een verenigingsbestuur wie er over het sportpark gaat, en u krijgt drie verschillende antwoorden. Precies daar ontstaan de problemen.

Sportaccommodaties en sportparken clusteren: meerdere sportparken in een gemeente verbonden tot twee grotere clusters

Eén sportpark herschikken is overzichtelijk. Een hele gemeente clusteren niet.

Waar de herschikking van één sportpark al lastig is, is het clusteren van een hele gemeente een schaalsprong. Vijf vragen die daarbij onvermijdelijk zijn.

Sportpark en woningbouw: een sportveld grenzend aan een bouwterrein met de eerste nieuwe woningen

Sportparken en woningbouw: vriend of vijand?

In één op de vijf gemeenten is de afgelopen tien jaar gebouwd op een sportpark. Hoe woningbouw en sportparkontwikkeling elkaar tegelijk versterken en verdringen.

Sportpark ontwikkeling en landelijke groeicijfers: een adviseur plaatst groeipijlen op een kaart van Nederland, met een druk en een rustig sportveld op de achtergrond

Waarom landelijke groeicijfers niets zeggen over uw sportpark

Landelijke bevolkingscijfers zeggen weinig over uw eigen Sportpark. Waarom regionale verschillen bepalend zijn voor sportpark ontwikkeling.

Natuurlijke aanwas en sportpark ontwikkeling: een man bestudeert met een vergrootglas een bevolkingspiramide, met voetballende kinderen en sportende ouderen op de achtergrond

Geboortesaldo bestaat niet meer: wat natuurlijke aanwas betekent voor sportparken

Sinds 2014 groeit Nederland vooral door migratie, niet door natuurlijke aanwas. Wat dit betekent voor de toekomstige sportvraag bij uw Sportpark.

Sportverenigingen fuseren: twee kleinere clubgebouwen waarvan de paden samenkomen bij een groter gedeeld clubgebouw

Een fusie tussen sportverenigingen loopt zelden vast op het veld

Naam, kleuren, bestuur: op papier is een fusie tussen sportverenigingen een helder proces. In de praktijk gaat het zelden mis op het papier.

Minder sportverenigingen, meer sporters: links een verlaten clubgebouw, rechts een levendige club waar nieuwe leden zich inschrijven

Minder verenigingen, meer sporters: de paradox verklaard

Het aantal sportverenigingen daalt, terwijl het aantal sporters juist groeit. Wat deze paradox betekent voor sportpark ontwikkeling.

Wachtlijst bij een sportvereniging: een adviseur met klembord kijkt uit over een druk trainingsveld naast een leeg tennisveld

Een wachtlijst is geen volledige diagnose

Een wachtlijst bij een sportvereniging wijst niet automatisch op een tekort aan velden. Welke onderliggende oorzaken vaak worden gemist.

Veranderend sportgedrag en sportpark activering: hardlopers en fietsers naast een sportveld in een park

Sportgedrag verandert: van verenigingssport naar flexibel bewegen

Steeds meer Nederlanders sporten flexibel en individueel. Wat dit betekent voor de activering van bestaande Sportparken.

Maatschappelijke waarde van een sportpark: een druk voetbalveld met daarnaast een oudere man alleen op een bankje

Maatschappelijke waarde ontstaat niet vanzelf, ook niet bij een vol sportpark

Twee sportparken met dezelfde bezetting kunnen een compleet andere maatschappelijke waarde hebben. Wat dat verschil bepaalt, en hoe u het zelf vergroot.

Piekdruk en leegstand op een sportpark: overdag leeg, 's avonds vol onder lichtmasten met geparkeerde auto's

Leeg overdag, vol op dinsdagavond: het probleem van piekdruk

Een sportpark kan gemiddeld leeg staan en toch op piekmomenten volledig vastlopen. Waarom gemiddelde bezetting misleidend is.

Vrijwilligers van een sportvereniging onder druk: iemand werkt 's avonds aan de keukentafel met uitzicht op een verlicht sportveld

Het vrijwilligersmodel kraakt: wat dit betekent voor sportparkbeheer

Sportverenigingen vragen steeds meer van vrijwilligers, terwijl de bereidheid afneemt. Wat dit betekent voor sportparkbeheer en samenwerking.

Data voor sportparkontwikkeling: een adviseur analyseert grafieken en dashboards met uitzicht op een trainend jeugdteam

Waarom losse cijfers tot verkeerde investeringsbeslissingen leiden

Gemeenten hebben vaak wel cijfers over hun Sportparken, maar te weinig samenhang. Hoe Sportgrond losse databronnen verbindt tot één beeld.