In Schiedam liggen vier voetbalvelden en twee handbalvelden op het dak van een snelwegtunnel. Geen publiciteitsstunt, maar het antwoord op drie opgaven die tegelijk speelden en die elk vroegen om ruimte die er niet was.
Schiedam: sport als sleutel, niet als sluitpost
De gemeente had een woningbouwopgave, verouderde sportaccommodaties en te weinig ruimte om beide op te lossen. De aanleg van de verlengde A4 door een tunnel bood een uitweg: onder het motto Schiedam in Beweging werd op het tunneldak Sportpark Willem-Alexander aangelegd, dat in oktober 2016 in gebruik werd genomen. Voetbalvereniging vv Kethel Spaland en handbalvereniging Ventura verhuisden ernaartoe, waarna elders in de stad locaties vrijkwamen voor woningbouw (Gemeente Schiedam, 2016).
Dat is de omkering die het voorbeeld interessant maakt. Sport was hier geen restpost die na het woningbouwplan nog een plek moest krijgen, maar het instrument waarmee ruimte voor dat woningbouwplan werd vrijgespeeld. Dubbel grondgebruik was daarbij geen aardig bijeffect, maar de kern van de redenering.
En wat er daarna misging
Twee jaar na de opening begon een deel van het complex te verzakken. In augustus 2018 werden het meest noordelijke voetbalveld en drie van de zeven indoor atletiekbanen buiten gebruik gesteld (Rijnmond, 2018). In 2021 toonde ook een tweede veld tekenen van verzakking en sloot de gemeente een juridische procedure tegen de aannemerscombinatie niet uit (Rijnmond, 2021). In 2023 sloten de gemeente en de bouwcombinatie een vertrouwelijk akkoord over herstel op kosten van de aannemer, zoals beschreven in het bericht "Verzakt sportcomplex boven A4: stille bouwput met geheim akkoord" (Streekomroep Twee, 2025). In maart 2026 werd het vernieuwde sportpark heropend (Schiedam24, 2026).
Die twee kanten horen bij elkaar. De gebiedsredenering klopte: het verplaatsen van sport maakte woningbouw mogelijk en leverde de stad een voorziening op die er anders niet was gekomen. De technische uitvoering op een tunneldak bleek een risico van een andere orde, dat pas na acht jaar was opgelost. Wie dit voorbeeld alleen als succesverhaal doorvertelt, laat precies het deel weg dat een gemeente zou moeten meewegen.
Wat een gebiedsgerichte blik verandert
Wie een sportpark los bekijkt, ziet de sportvraag: hoeveel velden, hoeveel leden, hoeveel bezetting. Wie hetzelfde sportpark als onderdeel van een gebiedsopgave bekijkt, ziet een bredere gereedschapskist: verplaatsing, dubbel grondgebruik, gedeelde financiering met woningbouw, en het inruilen van een verouderde locatie voor een nieuwe voorziening elders. Dat vraagt wel dat sport, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting vanaf het begin aan dezelfde tafel zitten, in plaats van drie trajecten die elkaar toevallig kruisen. Dit is een ander vraagstuk dan het spanningsveld dat ontstaat als sport pas laat wordt meegenomen.
Sportparken en woningbouw: vriend of vijand?
Wat wij hierin zien
Wij komen op sportparken waar de gebiedsontwikkeling en de sportopgave in dezelfde gemeente lopen, soms onder dezelfde wethouder, maar in twee aparte trajecten met een eigen planning en een eigen adviseur. De sportkant hoort dan pas van het woningbouwplan als de contouren al vastliggen. Dat is zelden iemands fout. Ruimtelijke ordening en sport zitten in verschillende programma's, met verschillende doorlooptijden en verschillende besluitmomenten, en er is geen moment waarop iemand verplicht is die twee agenda's naast elkaar te leggen.
Wij zorgen daarom dat de ontwikkelrichting van het sportpark er ligt voordat het gebiedsplan hem inhaalt: wat moet deze locatie kunnen, voor wie, en welke verplaatsing of verdichting is bespreekbaar voor de verenigingen die er nu zitten. Het stedenbouwkundig ontwerp en de technische inpassing komen van andere partijen. Wat wij leveren is de onderbouwde inzet waarmee sport aan die tafel meetelt.
Een sportpark is dus niet automatisch de sleutel tot een gebied. Het wordt dat pas als de sportopgave op tijd op tafel ligt en als de risico's van de gekozen oplossing net zo scherp zijn benoemd als de kansen. Speelt er in je gemeente een gebiedsontwikkeling waar een sportpark bij betrokken is, of zou moeten zijn? Wij van Sportgrond denken hier graag vroegtijdig in mee.
Eén Sportpark herschikken is overzichtelijk. Een hele gemeente clusteren niet.