In 2025 had 12 procent van de Nederlandse sportverenigingen een wachtlijst of ledenstop, in sterk stedelijke gebieden meer dan een op de vijf (Mulier Instituut, 2025). Van de verenigingen die door ruimtegebrek geen nieuwe leden konden aannemen, noemde 64 procent een algemeen tekort aan ruimte (NOC*NSF en Mulier Instituut, 2025).
Dat klinkt eenduidig. Toch is het niet het hele verhaal, want de vraag is wat een vereniging als ruimtegebrek ervaart.
Acht oorzaken die op hetzelfde uitkomen
Een wachtlijst kan ontstaan door te weinig trainers, onvoldoende vrijwilligers, een gebrek aan kleedkamers, beperkte openingstijden, een tekort aan geschikte trainingsuren, financiele beperkingen, een bewust ingestelde ledenstop, of een onevenwichtige verdeling van ruimte tussen clubs op hetzelfde sportpark.
Van buitenaf zien die acht er identiek uit. In alle gevallen meldt de vereniging dat het vol zit en staan er namen op een lijst. Alleen vraagt de een om een veld en de ander om iets heel anders.
Soms is de wachtlijst geen ruimtegebrek, maar een lege bestuurstafel
Waarom dat verschil bepalend is
Een nieuw veld lost geen tekort aan trainers op. Een extra kleedkamer lost geen slechte veldplanning op. Meer vierkante meters lossen geen organisatorische stagnatie op.
Het risico is niet alleen een verkeerde investering. Het is ook dat het werkelijke probleem blijft bestaan, terwijl iedereen denkt dat het is opgelost. Twee jaar later staat er een nieuw veld en is de wachtlijst niet korter.
Hoe je de beperkende factor vindt
Vier vragen brengen dat meestal aan het licht. Op welk moment in de week loopt het precies vast, en staat het park op andere momenten leeg. Zijn er teams die niet konden starten, en waarop strandde dat: op veldruimte, op begeleiding, of op kleedruimte. Hoe zijn de uren verdeeld tussen de verenigingen op dezelfde locatie, en wanneer is die verdeling voor het laatst herzien. En hoeveel van de gereserveerde uren worden daadwerkelijk gebruikt.
Dat is werk van een paar dagen, geen onderzoekstraject. Het verschil met een investeringsbesluit is aanzienlijk.
Wat wij hierin tegenkomen
Wij komen op sportparken waar het uitbreidingsbesluit bestuurlijk al vorm heeft gekregen op basis van een wachtlijst, en waar bij navraag blijkt dat de beperkende factor ergens anders zit. Dat is zelden iemands fout: een wachtlijst is een hard, telbaar gegeven, en de andere oorzaken zijn dat niet.
Daarom brengen wij die oorzaken in kaart voordat er een ontwikkelrichting op tafel komt. Een wachtlijst is een goede reden om te gaan kijken, en geen antwoord op de vraag wat er nodig is.
Heeft je sportpark te maken met wachtlijsten en wil je weten wat de werkelijke oorzaak is? Wij van Sportgrond denken daar graag over mee. Voordat je investeert in uitbreiding, kan een kort haalbaarheidsonderzoek al veel duidelijk maken.
Capaciteit is meer dan het aantal velden